‘Brainstormen gaat beter voor het eten’

Het vinden van goede, innovatieve ideeën, daar gaat het bij de Innoversity Challenge om. Maar hoe pak je zoiets aan? Michaël Van Damme, PhD-student aan de UGent, doet onderzoek naar brainstorming en start binnenkort met ‘the forge’ een spin-off die wetenschappelijke kennis rond innovatie breder beschikbaar wil maken.

Michaël Van Damme

Wat is de grootste misvatting rond brainstormen die je tijdens je onderzoek bent tegengekomen?

‘Dat je tot betere ideeën komt als je in groep brainstormt. Dat is nochtans al vaak onderzocht, en telkens opnieuw is het resultaat dat je voor het loutere bedenken van ideeën teamleden beter apart kunt zetten. Op die manier genereer je zowel meer als betere ideeën. De teamleden laten zich niet beïnvloeden door hun collega’s, en er is ook geen sprake van gedeelde verantwoordelijkheid. Nadeel van deze aanpak is dat ze wat frustrerender is voor de deelnemers: ze hebben het foute gevoel minder creatief te zijn omdat ze onderschatten hoe uniek de associaties zijn die ze maken.’

Dus als de Innoversity Challenge brainstormacties organiseert op de campussen, zijn we fout bezig?

‘Het is genuanceerder dan dat. Het genereren van ideeën gebeurt het best individueel, maar voor de fases daarvoor en daarna is het net aan te raden in groep te werken. Alleen is zo’n groepsproces bijzonder fragiel. Voor je begint na te denken moet je goed definiëren waar je naartoe wil en er zeker van zijn dat alle groepsleden de vraag op dezelfde manier interpreteren. Verwaarloos je deze stap dan loop je het risico dat de teamleden niet op dezelfde golflengte zitten en dat het groepsproces stilvalt. Ook voor het verder uitwerken van ideeën kies je best voor een afwisseling van alleen en in groep werken. Mensen die alleen werken, verwerken informatie beter en dieper, en gaan uit zichzelf meer tijd en energie steken in de uitwerking van een idee. Tegelijk zorgt de groep voor andere invalshoeken die een idee kunnen verrijken en verbeteren. Bovendien evolueren de ideeën door de bijdrages van de verschillende teamleden tot groepsideeën. Bij de implementatie zorgt dat ervoor dat meer mensen zich ervoor zullen willen inzetten.

Stel dat ik in mijn eentje een zo goed mogelijk idee voor de Innoversity Challenge wil verzinnen. Hoe ga ik tewerk?

‘In dat geval is het vooral belangrijk om je eigen denken uit te dagen. Daar bestaan verschillende technieken voor. De meesten komen erop neer dat je afstand neemt van het probleem, en associaties maakt met eigenschappen van een volledig ander vertrekpunt. Je kijkt bijvoorbeeld rond je heen, neemt een voorwerp zoals een lamp, en vraagt je af welke eigenschappen dat heeft: warm, gloeiend, helder, gedraaide fitting, enzovoort. Dat kan je op het spoor “omdraaien” zetten, en zo kan je de flipped classroom uitvinden – mocht die nog niet bestaan natuurlijk. Een andere methode is om tegen je eigen aannames in te gaan nadenken. Je maakt dan eerst de aannames rond je onderwerp expliciet en stelt ze daarna actief in vraag. In het geval van de Innoversity Challenge kan dat bijvoorbeeld zijn: het onderwijs gebeurt in Gent, het houdt in dat je naar colleges gaat, op het einde van een vak zijn er examens, enzovoort. Wanneer je deze aannames in vraag stelt en er alternatieven voor gaat bedenken, kom je op de proppen met nieuwe ideeën. De website van Innowiz, waar ook de UGent bij betrokken is, biedt een mooi overzicht van dergelijke creativiteitstechnieken. Eens je een idee hebt, is het belangrijk dat af te toetsen bij anderen die vertrouwd zijn met de thematiek, en die er liefst vanuit een andere invalshoek tegenaan kijken: een prof, een student, een leraar lager onderwijs, … Die stap bezorgt je niet enkel nuttige feedback, maar zorgt er ook voor dat je verplicht wordt je idee te structureren om het te kunnen voorstellen.’

Nog andere tips?

‘De beste ideeën bekom je als je je in energieke, alerte staat bevindt. Actieve pauzes, waarin je je geest afhoudt van het probleem, bijvoorbeeld door te sporten, zijn dus belangrijk. En als je kan kiezen, plan je brainstorm dan liever voor het eten dan erna. Je bent dan lichtjes gefrustreerd door de honger, en dat scherpt de geest. (lacht)’

Tot slot: jouw onderzoek focust zich op de selectiefase van het brainstormproces. Waar moet de jury op letten?

‘Bij de eerste selectie is het erg belangrijk voldoende aandacht te hebben voor het vernieuwende en originele karakter van een idee en nog niet te veel rekening te houden met de haalbaarheid ervan. Mensen hebben automatisch de neiging haalbare ideeën te verkiezen boven innovatieve, omdat voor de uitwerking van die laatste veel meer energie nodig is en er meer risico mee gepaard gaat. Als je echt wilt innoveren is het nodig die neiging bewust te onderdrukken.’

[Foto Michaël: Michiel Devijver]

Deel:


Gerelateerde berichten

Premium WordPress Themes